Aktualności
Menu witryny
Artykuł tygodnia
Artykuły
Czym jest dietetyka?
Składniki odżywcze
Witaminy
Składniki mineralne
Rodzaje diet
Modne diety
Żywienie człowieka chorego
Żywienie dzieci i młodzieży
Żywienie sportowców
Porady
Szukaj
Kontakt

Żywienie w hiperlipidemii | Drukuj |
Redaktor: Katarzyna   

   

ImagePod pojęciem hiperlipidemii rozumiemy stężenie cholesterolu lub/i triacylogliceroli w surowicy  powyżej wartości przyjętych za pożądane.W większości przypadków zaburzenia te wywołane są nieprawidłowym odżywianiem, siedzącym trybem życia, nadwagą, predyspozycjami genetycznymi rodzinna predyspozycja do hipercholesterolemii.

 

 

Cholesterol dzieli się na frakcje:

Frakcja

Jednostki

cholesterol całkowity (TCholesterol

< 200 mg/dl (< 5, 2 mmol/l

LDL-cholesterol

< 135 mg/dl (< 3, 5 mmol/l

HDL-cholesterol - stężenie dla mężczyzn

> 35 mg/dl ( > 0, 9 mmol/l

HDL-cholesterol - stężenie dla kobiet

> 50 mg/dl (> 1, 3 mmol/l

triglicerydy

< 200 mg/dl (< 2, 3 mmol/l

 

Istota i znaczenie hiperlipidemii są zróżnicowane w zależności od rodzaju zwiększonej frakcji lipoprotein. Stąd więc wysokie stężenie frakcji LDL jest bezpośrednią przyczyną zagrożenia szybkim rozwojem miażdżycy.  Frakcja LDL jest dużo lepszym wskaźnikiem ryzyka choroby niedokrwiennej serca od poziomu cholesterolu całkowitego.
Dobrą rolę dla organizmu pełni frakcja HDL, która jest głównym czynnikiem ochrony przed miażdzycą.


Przyczyny zaburzeń gospodarki lipidowej:

Hiperlipidemia pierwotna: genetycznie uwarunkowana jest najczęstszą postacią hipercholesterolemii;

Hiperlipidemia wtórna: występująca w przebiegu innych chorób lub stanów, takich jak niedoczynność tarczycy, cukrzyca, przewlekła niewydolność nerek, nerczyca, żółtaczka zastoinowa łącznie z pierwotną marskością wątroby, nadużywania alkoholu, jadłowstręt psychiczny, bulimia, lipodystrofia a także w ciąży. Zwiększone stężenie lipidów w surowicy może występować wtórnie w trakcie przyjmowania leków moczopędnych, beta-blokerów, retinoidów, kortykosteroidów, steroidów anabolicznych oraz preparatów hormonalnych zawierających progesteron.


DIETA

Wzrost stężenia lipidów w surowicy  powodują:

  • Nasycone kwasy tłuszczowe
  • Nienasycone kwasy tłuszczowe-  głównie izomery trans
  • Cholesterol pokarmowy
  • Otyłość


Spadek stężenia lipidów w surowicy powodują:

  • Wielonienasycone kwasy tłuszczowe n-6
  • Błonnik pokarmowy
  • Witamina E, C, b-karoten


Zalecenia w diecie  wg Wiktor B., Szostak i Barbary Cybulskiej

  1. Produkty zalecane cechują się małą zawartością tłuszczu i/lub dużą błonnika. Powinny być spożywane regularnie.
  2. Produkty do spożywania w umiarkowanych ilościach cechują się zawartością tłuszczów nienasyconych i ograniczoną ilością tłuszczów nasyconych. Produkty te są dozwolone jedynie w ograniczonych ilościach, ponieważ dieta powinna być ubogotłuszczowa, np.:
  3. Mięso czerwone nie więcej niż 3 razy na tydzień,
  4. Sery o średniej zawartości oraz mięsne i rybne pasy raz na tydzień,
  5. Ciasto domowe, biszkopty, wyroby cukiernicze przygotowane z dodatkiem odpowiednich margaryn zawierających kwasy tłuszczowe nienasycone lub olejów- 2 razy na tydzień frytki i ziemniaki pieczone na właściwym oleju-raz na 2 tygodnie.
  6. Produkty przeciwwskazane zawierają duże ilości tłuszczów nasyconych i/lub cholesterolu.


 
 Źródło: Europejskie Towarzystwo Miażdzycowe,1992 oraz modyfikacje Wiktor B., Szostak i Barbary Cybulskiej

Grupa

Produkty zalecane:

Produkty do spożywania w umiarkowanych ilościach

Produkty przeciwwskazane

Produkty zbożowe

pieczywo z pełnego ziarna, maca, owsianka, ryż, makaron, płatki kukurydziane, musli, kasze gruboziarniste

 

rogaliki francuskie

Nabiał

mleko chude, sery, jogurt odtłuszczone, białko jaj, substytuty jaj

mleko półtłuste, sery: Brie, Edamski, Camembert, Gouda,

pełne mleko, śmietana, sery, jogurt pełnotłuste

Zupy

zupy warzywne chude wywary mięsne

 

zupy zaprawiane śmietaną

Ryby

ryby bez skóry

ryby smażone na właściwym oleju

ikra, ryby smażone na nieznanym oleju lub tłuszczu

Mięso

indyki, kurczaki, cielęcina, króliki ,dziczyzna

bardzo chuda wołowina, szynka, bekon, kiełbaska z cielęciny lub kurczaka, wątroba 2 razy w m-c

masło, smalec, słonina, łój, tłuszcz z pieczeni, margaryny twarde, olej palmowy, tłuszcze uwodornione

Owoce i warzywa

warzywa świeże i mrożone, zwłaszcza strączkowe, fasola, groch, soczewica, kukurydza, ziemniaki, owoce świeże i suszone.

ziemniaki lub frytki smażone na dozwolonym oleju

ziemniaki pieczone, frytki, warzywa lub ryż smażone na niewłaściwym tłuszczu, warzywa solone i konserwowane, chipsy

Desery

sorbety, galaretki, bezy, budynie na chudym mleku, sałatki owocowe

 

lody, kremy, budynie na tłustym mleku, sosy na śmietanie lub maśle

Wypieki

 

ciasta i ciasteczka przygotowane na tłuszczach nienasyconych

torty, paszteciki, babeczki

Wyroby cukiernicze

marmoladki

marcepany, chałwa

czekolada, tofii, karmelki, batony kokosowe

Orzechy

włoskie, migdały, kasztany

laskowe, ziemne, pistacjowe i brazylijskie

orzechy kokosowe, solone

Napoje

kawa filtrowana, herbata, woda, napoje bezkaloryczne i bezalkoholowe

alkohol, niskotłuszczowe napoje czekoladowe

czekolada, kawa ze śmietanką, gotowana kawa

Sosy, przyprawy

Pieprz, musztarda, zioła, przyprawy korzenne

Sosy sałatkowe niskotłuszczowe

Majonezy, sól dodana, sosy i kremy sałatkowe, sosy do mięsa i ryb zawierające tłuszcz.

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

        aaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaaa         

       

        Według  Polskiego Towarzystwa Kardiologicznego najczęstszą trudnością w prowadzeniu kuracji odchudzającej jest nie tyle oporność na redukcję masy ciała, ile utrzymanie masy ciała na poziomie wartości uzyskanych po skutecznym odchudzaniu, bowiem większość pacjentów ponownie tyje. Wielokrotne powtarzanie kuracji odchudzających z następowym wzrostem masy ciała jest wysoce niekorzystne, może bowiem prowadzić do efektu "jo-jo", który charakteryzuje się jeszcze większą otyłością niż przed leczeniem i opornością na dalsze próby leczenia. Dlatego utrzymanie efektu skutecznego odchudzania uważa się za ważniejsze niż uzyskanie należnej masy ciała. Nadal sprzeczne opinie dotyczą alkoholu tzn, czerwonego wina. Gdyż udowodniono, że pozytywny jego wpływ związane jest z wyższymi stężeniami HDL, niższymi poziomami fibrynogenu i zmniejszoną agregacją płytek. Natomiast niewłaściwe jest zalecanie alkoholu ludziom , bowiem możliwość szkodliwości takiego postępowania jest większa niż spodziewane jego korzyści.


Powiązane artykuły:
http://lipidogram.pl/download/o_diecie.pdf
http://www.epacjent.pl/artykul.php?idartykul=439&poddzial=
Choroba%20niedokrwienna%20serca

http://www.kardiolo.pl/dietatriglicerydy.htm
http://www.kardiolo.pl/dietacholesterol.htm

Masz uwagi? Widzisz błąd? Zgloś to administratorowi.